İnsanlık tarih boyunca daha güzel, daha güvenli ve daha huzurlu bir dünya kurmanın yollarını aramıştır. Bilim gelişmiş, teknoloji ilerlemiş, doğanın pek çok sırrı çözülmüş, hastalıklara çözümler geliştirilmiş ve yaşam koşullarını iyileştirmek için sayısız imkan elde edilmiştir. Fakat tüm bu gelişmelere rağmen savaşlar, zulüm, adaletsizlik, şiddet, yalnızlık ve mutsuzluk varlığını sürdürmüştür. İnsanlar hayatlarını kolaylaştıracak pek çok şey öğrenmiş, ancak birbirlerinin hayatlarını güzelleştirmenin en önemli yolu olan sevgiyi ihmal etmiştir.
Oysa dünyadaki pek çok sorunun çözümü, insanın diğer insanlarla kurduğu ilişkide saklıdır. Sevgi, insanın başkalarına karşı daha anlayışlı, duyarlı ve merhametli olmasını sağlar. Allah bir ayetinde insana ruhundan üflediğini bildirmektedir:
“Sonra onu tamamlayıp şekillendirmiş, ona Kendi ruhundan üflemiştir…”
Karşısındaki insanın Allah’ın Kendi ruhundan üflediği bir varlık olduğunu bilen kişi, ona çok daha farklı bir gözle bakacaktır. Ona zarar vermekten kaçınacak, mutluluğunu önemseyecek ve ona sevgiyle yaklaşacaktır. Başkalarının acılarına karşı duyarlı olup onların huzurunu kendi çıkarlarının üstünde tutabilen, onların mutluluğundan içtenlikle sevinç duyabilen ve hiçbir karşılık beklemeden iyilik yapabilen insan için ise hayat, yalnızca kendi isteklerini gerçekleştirmekten ibaret değildir.
Sevginin dönüştürücü gücü tam da burada ortaya çıkar. Sevgi, insanın dünyasının sınırlarını genişletir. Kişi yalnızca kendisini düşünmekten uzaklaştıkça çevresindeki insanların hayatında güzellikler oluşturmaya başlar. Bir zamanlar önemsemediği bir soruna duyarlı hale gelir, görmezden geldiği bir haksızlığa karşı çıkar, ihtiyaç içinde olan birine yardım eder.
Sevgisizliğin hakim olduğu bir dünyada ise bunun tam tersi yaşanır. Sevgi olmadığında insan, kendi çıkarlarını her şeyin üzerinde tutar. Başkalarının ne hissettiği, neye ihtiyaç duyduğu veya hangi zorluklarla mücadele ettiği onun için önem arz etmez. Kendi rahatının bozulmasını istemez, başkaları için fedakarlık yapmayı yük olarak görür. Kendisine gösterilen anlayışı doğal bir hak olarak kabul ederken, aynı anlayışı başkalarına göstermekte zorlanır. Böylece ilişkiler, sevgi ve samimiyet yerine, karşılıklı çıkarların belirlediği bir alana dönüşür. İnsanlar birbirlerine gerçekten değer verdikleri için değil, birbirlerinden bir fayda sağlayabildikleri sürece yakınlık kurarlar.
Böyle bir ortamda güvenin ve samimiyetin gelişmesi mümkün değildir. Çünkü gerçek bir bağın kurulabilmesi için insanların birbirlerinin yalnızca güçlü, başarılı veya faydalı yönlerini değil, eksikliklerini ve zorluklarını da kabul edebilmeleri gerekir. Herkesin hata yapabileceğini anlayan, karşısındaki insanı tek bir yanlışından ibaret görmeyen ve sorunları düşmanlığa dönüştürmeden çözmeye çalışan kişiler, ilişkilerinde gerçek sevgiyi yaşatabilirler. Çünkü gerçek sevgi, insanın karşısındakine Allah’ın kıymetli bir emaneti gözüyle bakması ve ona her koşulda nezaketle ve adaletle yaklaşmasıdır.
Sevginin eksikliği yalnızca aileleri, dostlukları ve bireysel ilişkileri zedelemekle kalmaz, toplumların karşı karşıya kaldığı büyük sorunların çözümünü de güçleştirir. Başkalarının yaşadığı acılara kayıtsız kalan, yalnızca kendi refahını önemseyen insanlar çoğaldığında yoksullukla mücadele etmek, güçsüzleri korumak ve adaleti sağlamak zorlaşır. Dünyanın bir köşesinde çocuklar açlıkla mücadele ederken başka bir yerde insanların yalnızca kendi konforlarını düşünmesi, ciddi bir vicdan yoksunluğunun göstergesidir. Oysa bir insanın yaşadığı acının bize uzak olması, o acıyı önemsiz hale getirmez. Bir çocuğun güven içinde yaşayabilmesi, bir ailenin evini kaybetmemesi veya bir insanın zulümden kurtulması, yalnızca o kişileri ilgilendiren meseleler değildir. Bunlar, hepimizin insan olmaktan kaynaklanan ortak sorumluluklarıyla ilgilidir. Sevgi, bu sorumlulukları insana hissettiren ve onu başkalarının iyiliği için harekete geçiren en önemli duygulardan biridir.
Ancak sevgiyi yalnızca güzel sözlerle ifade etmek veya insanlara karşı nazik davranmak yeterli değildir. Gerçek sevgi, insanın gerektiğinde kendi alışkanlıklarını ve çıkarlarını sorgulamasını, başkalarının iyiliğini kendi istekleri kadar önemsemesini gerektirir. Bir başkasının ihtiyacı için zaman ayırmak, haksızlık karşısında sessiz kalmamak, öfkesine hakim olmak, anlaşmazlıklarda haklı çıkmak yerine doğru olanı gözetmek ve gerektiğinde özür dilemeyi bilmek, sevginin davranışlara yansıyan örnekleridir.
Bu nedenle sevginin gerçek anlamda yaşanabilmesi için güzel ahlak şarttır. Sabır, merhamet, adalet, dürüstlük, affedicilik ve fedakarlık gibi özellikler olmadan sevginin korunması ve güçlenmesi mümkün değildir. İnsan yalnızca kendisine iyi davrananları seviyor, kendi düşüncelerini paylaşanlara anlayış gösteriyor veya başkalarına ancak bir çıkar elde ettiği sürece değer veriyorsa, bu gerçek sevgiden ziyade koşullara bağlı bir yakınlıktır. Gerçek sevgi ise insanın kendi arzularını her şeyin üzerinde tutmaması, nefsinin isteklerine gerektiğinde karşı gelebilmesi ve başkalarının iyiliğini de en az kendi iyiliği kadar önemsemesiyle güçlenir.
İşte Allah sevgisi ve O’nun hoşnutluğunu kazanma arzusu, insanın gerçek sevgiyi yaşamasında belirleyici bir rol oynar. Allah’a içtenlikle bağlı olan ve O’nun bildirdiği ahlaki ölçülere göre yaşamayı isteyen insan, yalnızca kendi mutluluğunu değil, başkalarının iyiliğini de önemser. Kimsenin görmediği durumlarda bile dürüst davranır, kendisine haksızlık yapıldığında dahi adaletten ayrılmamaya özen gösterir ve sahip olduğu imkanları başkalarının yararına kullanmayı ister. Allah’ın sevgisini ve hoşnutluğunu kaybetmekten sakınması, onu bencil arzularına karşı koymaya, kötülüklerden uzak durmaya ve güzel ahlakını korumaya yöneltir. Nitekim “Sevdiğiniz şeylerden harcamadıkça gerçek iyiliğe eremezsiniz” ayeti, gerçek sevgi ve fedakarlığın özünü açıkça ortaya koymaktadır. Böylece sevgi, gelip geçici bir duygu olmaktan çıkar ve insanın bütün yaşamına yön veren bir ahlak anlayışının temelini oluşturur.
Bu anlayışın yaygınlaştığı bir dünyada insanlar birbirlerini rakip veya çıkar aracı olarak görmek yerine, iyiliklerini istedikleri ve mutluluklarını önemsedikleri varlıklar olarak görürler. Başarı, başkalarını geride bırakmakla, güç başkaları üzerinde hakimiyet kurmakla, mutluluk ise yalnızca kişisel istekleri yerine getirmekle ölçülmez. Karşılıklı sevgi ve saygının hakim olduğu bir ortamda insanlar, sahip olduklarını paylaşmanın, başkalarının sıkıntılarını gidermenin ve çevrelerine huzur vermenin de mutluluğun önemli bir parçası olduğunu kavrarlar. Böyle bir anlayış aile bağlarını güçlendirir, dostluklarda güveni artırır, toplumsal dayanışmayı geliştirir ve insanlar arasındaki düşmanlıkların ortadan kalkmasına zemin hazırlar.
Dolayısıyla dünyadaki sevgisizlikten yakınan herkesin öncelikle kendi hayatında neleri değiştirebileceğini düşünmesi gerekir. Çevresindeki insanları dikkatle dinlemek, onların sıkıntılarını küçümsememek, kırıcı davranışlardan kaçınmak, ihtiyaç sahiplerine yardım etmek ve başkalarının haklarını kendi hakları kadar önemsemek, gerçek sevgiyi yaşamanın ilk adımlarıdır. İnsan, karşılaştığı kişilere anlayış ve merhametle yaklaştıkça çevresinde de olumlu bir değişimin oluşmasına katkıda bulunur. Üstelik sergilediği güzel ahlakla başkalarına örnek olur ve sevginin daha fazla insana ulaşmasına vesile olur.
İnsanlığın ihtiyacı olan şey yalnızca daha fazla imkan, daha fazla bilgi veya daha gelişmiş bir dünya değildir. Asıl ihtiyaç, bütün bu imkanları doğru amaçlarla kullanabilen, bilgisiyle birlikte vicdanını da geliştiren ve sahip olduklarını başkalarının iyiliği için değerlendiren insanlardır. Bunun yolu ise sevgiyi hayatın kenarında duran bir duygu olmaktan çıkarıp düşüncelerin, kararların ve davranışların temelinde yaşatmaktan geçer.
Sevginin hakim olduğu bir dünyada yalnızlık azalır, güven güçlenir, merhamet yayılır ve insanlar arasındaki düşmanlıkların yerini dostluk alır. Her insan, kendi davranışlarıyla iyiliğin çoğalmasına ve daha fazla insana ulaşmasına katkıda bulunabilir. Daha güzel bir dünya, insanların yalnızca kendi mutluluklarını değil, birbirlerinin iyiliğini de önemsedikleri ve birbirlerine nasıl faydalı olabileceklerini düşündükleri bir dünyadır. Böyle bir dünyanın kurulması, sevginin yalnızca sözlerde değil, insanların birbirlerine karşı davranışlarında da karşılık bulmasıyla mümkün olacaktır.