Bilim, evrendeki hassas dengeleri ortaya koydukça, hayatın devamı için ne kadar ince ayarların gerekli olduğunu da gözler önüne sermektedir. Bu hassas dengeler incelendikçe, yaratılışın her noktasında Allah’ın merhametinin, şefkatinin ve sevgisinin izleri daha açık bir şekilde görülmektedir.
Dünyanın insan hayatını devam ettirecek şekilde düzenlenmiş olması, Allah’ın rahmetinin, sevgisinin ve şefkatinin en açık delillerindendir. Örneğin dünyamız saatte binlerce kilometreyi bulan büyük bir hızla kendi ekseni etrafında dönerken, aynı zamanda güneşin etrafında da çok yüksek bir hızla yol almaktadır. Buna rağmen biz bu hareketi hissetmez, savrulmaz ve hayatımızı güven içinde sürdürürüz. Dünyayı kuşatan güçlü manyetik alan ise bizi güneşten gelen zararlı parçacıklardan ve uzayın tehlikeli kozmik ışınlarının önemli bir kısmından korur. Atmosferin yapısından yer çekiminin hassas dengesine, oksijen oranından su döngüsüne kadar sayısız sistem, insan hayatının güven içinde devam edebilmesi için kusursuz bir uyum içinde işlemektedir.
Bunlar, yaratılıştaki trilyonlarca hassas dengenin yalnızca bir bölümüdür. Allah bir ayetinde şöyle buyurmaktadır:
Eğer Allah’ın nimetlerini saymaya kalkışsanız, onları sayamazsınız. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir. (Nahl Suresi, 18)
İnsan çoğu zaman farkına bile varmadan Allah’ın her an sürdürdüğü bu kusursuz düzen içinde yaşamını devam ettirir. Bütün bu yaratılış delilleri, Allah’ın kullarına olan rahmetini, şefkatini ve sevgisini açıkça göstermektedir. Allah, insan daha dünyaya gelmeden önce onun yaşayacağı dünyayı onun ihtiyaçlarına göre hazırlamış, hayatını güven ve huzur içinde sürdürebilmesi için sayısız nimeti ve hassas dengeyi yaratılışın içine yerleştirmiştir. İnsan bunlar üzerinde düşündükçe, yaşadığı dünyanın tesadüflerle değil, Allah’ın rahmeti, şefkati ve sevgisiyle kuşatıldığını kavrar.
Allah’ın yaratışındaki ince sanatı günlük hayatımızda da her an görürüz. Anne ile çocuğu arasındaki güçlü bağ, canlıların yavrularını özenle koruyup büyütmeleri, kuşların yavrularını beslemek için durmaksızın yiyecek taşımaları, arıların, karıncaların ve diğer sosyal canlıların birlikte hareket ederek kolonilerini korumaları, insanların yardımlaşma, fedakarlık yapma, merhamet gösterme ve başkalarının iyiliğini isteme duygusu, yaratılışın her yönünde Allah’ın rahmetinin, şefkatinin ve sevgisinin tecelli ettiğini gösteren sayısız örnekten yalnızca birkaçıdır.
Doğadaki estetik ve ihtişam, bitki ve hayvanlardaki çeşitlilik, çiçeklerin göz kamaştıran renkleri, hoş kokuları ve kusursuz yapıları, meyve ve sebzelerin birbirinden farklı tatları, renkleri ve biçimleri, suyun berraklığı, havanın tene ferahlık veren yapısı, ağaçların insana dinginlik veren görünümü, kar tanelerindeki hayranlık uyandıran simetri, bebeklerin masumiyeti, kuşların cıvıltısı, kedilerin, köpeklerin, tavşanların ve daha pek çok hayvanın insanda sevgi ve şefkat duygularını uyandıran halleri; bunların her biri Allah’ın kulları için yarattığı sayısız güzellikten bazılarıdır.
İnsan bunlar üzerinde dikkatle düşündüğünde, yaşadığı dünyanın yalnızca hayatını sürdürebileceği bir yer olarak değil, aynı zamanda huzur bulacağı, güzelliklerden zevk alacağı ve estetikten lezzet alacağı şekilde yaratıldığını da fark eder. Açıkça görülmektedir ki Allah, insanın sadece yaşayabilmesini değil, aynı zamanda yaşadığı dünyadan mutluluk duymasını dilemiştir. Bu nedenle evren, yalnızca insanın ihtiyaçlarını karşılayan kusursuz bir sistem değil, aynı zamanda Allah’ın rahmetini, sevgisini, şefkatini ve cömertliğini yansıtan sayısız güzellikle donatılmış eşsiz bir nimetler bütünüdür.
Evrenin yaratılışında olduğu gibi insanın yaratılışında da aynı kusursuz düzen hakimdir. İnsan bedeninde de sayısız hassas denge uyum içinde işler. Kalbimiz gece gündüz hiç durmadan çalışır, fakat onu çalıştırmak için bizim hiçbir çaba göstermemiz gerekmez. Karaciğerimiz yüzlerce farklı görevi aynı anda yerine getirir. Böbreklerimiz kanımızı sürekli temizler, akciğerlerimiz her nefeste vücudumuza gerekli oksijeni ulaştırır. Hücrelerimiz ise sayısını dahi bilemeyeceğimiz kadar çok biyokimyasal olayı her saniye büyük bir hassasiyetle gerçekleştirir. Bütün bunlar olurken insan bunların hiçbirini planlamak, yönetmek veya kontrol etmek zorunda kalmaz, hatta bunların nasıl gerçekleştiğinin farkında bile değildir. Bu gerçek, Allah’ın kullarına olan rahmetini, sevgisini ve şefkatini gösteren en açık delillerden biridir.
Bütün bu muazzam yaratılış karşısında insana düşen, Allah’ın sayısız nimetlerini görmek, bunlar üzerinde tefekkür ederek güçlü bir iman ve şükür duygusuyla Rabbine yönelmektir. Nitekim Allah’ı sevmek, O’nun yarattıklarını sevmek ve bu sevgiyi insanlara yansıtmak, imanın en güzel meyvelerindendir. İnsan, Allah’ın tüm evrene yerleştirdiği rahmet ve sevgi tecellilerini görmeli, ruhunu da bu anlayışla şekillendirmelidir.
Gerçek imana sahip bir insanın kalbi güzelliklerle yoğrulur. Çünkü iman, yalnızca bazı doğruları dil ile kabul etmekten ibaret değildir. İman aynı zamanda, Allah’ın güzel isimlerinin insanda meydana getirdiği güzel ahlaktır. Maneviyatı ve kavrayışı derinleşen bir insan, Allah’ın merhametini tanıdıkça merhametli olur, Allah’ın affediciliğini düşündükçe affetmeyi öğrenir, Allah’ın sevgisini kavradıkça kendi kalbi de sevgiyle dolar, Allah’ın cömertliğini gördükçe cömertleşir, Allah’ın adaletini düşündükçe adaletli davranmaya gayret eder. Böylece Allah’ın güzel isimlerinin tecellileri, onun karakterinde ve insanlarla kurduğu ilişkilerde giderek daha belirgin hale gelir.
Allah, iman edip salih amel işleyen kimseler için, “… Rahman onlar için gönüllerde bir sevgi oluşturacaktır.” (Meryem Suresi, 96) buyurmaktadır. Bu sevgi, Allah’ın iman eden kullarının kalbine yerleştirdiği ilahi bir nimettir. İnsan, kalbini Allah’a açtıkça, sevgi de kalbine yerleşir.
Dinin hedeflerinden biri de, insanların kalplerinde sevgi inşa etmektir. Sevgi dinin, yaratılışın amacıdır. Sevginin olmadığı yerde güven sarsılır, huzur kaybolur, kardeşlik zayıflar. Nefretin hakim olduğu toplumlarda insanlar birbirlerini rakip, tehdit veya düşman olarak görmeye başlar. Böyle bir ortamda adalet zayıflar, merhamet giderek yok olur. Allah’ın razı olduğu toplum ise, insanların birbirlerini Allah için sevdiği, affettiği, birbirine destek olduğu, güven ve merhametin hakim olduğu bir toplumdur.
Cennet tasvirlerine baktığımızda da aynı hakikati görürüz. Elbette cennette insan aklının hayal edemeyeceği nimetler vardır. Fakat cenneti gerçek anlamda cennet yapan şey yalnızca köşkler, bahçeler veya nehirler değildir. Cennetin en büyük nimeti, Allah’ın rızası, rahmeti, sevgisi ve kuluna olan yakınlığıdır. Müminlerin kalplerini dolduran Allah sevgisi de, cennetin en büyük mutluluğunun kaynağı olacaktır. Çünkü mümin için en büyük sevinç, Allah’ın rızasına kavuşmak, O’nun sevgi ve rahmetine mazhar olmak, O’na yakın olmaktır.
Bu nedenlerle mümin, Allah’ın sevgi tecellilerini görmeye çalışmalı, kalbini kin, nefret ve öfkeden arındırarak Allah sevgisi, merhamet ve şefkatle doldurmalıdır. Çünkü insan, Allah’ın sevgisini ne kadar derinden kavrarsa, O’na o kadar yaklaşır. O’na yaklaştıkça da hem bu dünyada gerçek huzuru bulur hem de ahirette Allah’ın sevgisine ve rızasına mazhar olmayı umut eder.